สุภาษิตไทยหมวดหมู่ พ. แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร
แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร หมายถึง
สุภาษิต “แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร” หมายถึง การยอมแพ้อย่างสงบ ทำให้เรื่องราวไม่บานปลาย ขณะที่ไม่ยอมแพ้หรือเอาชนะด้วยความโกรธทำให้เกิดความเดือดร้อน เปรียบดั่งผู้ที่ยอมแพ้เหมือนพระสงฆ์ มีความสงบ อ่อนน้อม และมีสติ ไม่ยึดติดกับชัยชนะ ส่วนผู้ที่ชนะแต่ยึดเอาอำนาจหรือความเหนือกว่ามาเบียดเบียนผู้อื่นก็เหมือนมาร สร้างความเดือดร้อนและความวุ่นวายให้รอบตัว กล่าวคือ “การยอมแพ้ทำให้เรื่องสงบลงได้ การไม่ยอมแพ้ทำให้เรื่องไม่สงบ” นั่นเอง
ที่มาของสุภาษิต
มาจากธรรมะและค่านิยมของสังคมไทยที่เน้นเรื่องการสำรวมใจ การระงับอารมณ์ และความอดทน ธรรมเทศนาที่สอนให้คนรู้จักระงับความโกรธและความอยากเอาชนะ หากเลือกใช้ความอดกลั้นและยอมถอย เรื่องร้ายๆ และความขัดแย้งก็จะไม่เกิด แม้จะเป็นฝ่ายแพ้ แต่ผู้ที่ยอมแพ้ด้วยสติและเมตตา ย่อมถือว่าเป็นผู้ประเสริฐ เพราะสามารถควบคุมตนเองและรักษาสัมพันธภาพอันดีไว้ได้
สุภาษิตนี้จึงสะท้อนค่านิยมการอยู่ร่วมกันในสังคม ว่าการยอมแพ้บางครั้งไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่เป็นเครื่องหมายของความสงบและความเจริญในตัวเอง.
ตัวอย่างการใช้สุภาษิต
- ระหว่างการแข่งขันวงดนตรีสมัครเล่น วงหนึ่งถูกตัดสินให้แพ้ในการประกวด แต่สมาชิกยังยิ้มและปรบมือให้คู่แข่ง แสดงให้เห็นว่าแพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร เพราะการยอมรับผลอย่างสงบช่วยรักษามิตรภาพและแรงบันดาลใจ
- ในการแข่งขันกีฬาระหว่างโรงเรียน นักกีฬาทีม A แพ้ทีม B แต่ยังไปให้กำลังใจเพื่อนและร่วมฉลองชัยชนะอย่างสุภาพ แสดงให้เห็นว่าแพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร เพราะการยอมรับผลอย่างมีน้ำใจ ทำให้ทุกฝ่ายรู้สึกดี
- ในวงการการเมือง ระหว่างการโต้วาที ผู้สมัครคนหนึ่งถูกโจมตีอย่างรุนแรง แต่เขาเลือกอดทน ไม่ตอบโต้ด้วยถ้อยคำแรงกลับ นี่แหละแพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร เพราะความสงบและสติช่วยลดความรุนแรงของสถานการณ์
- ระหว่างการเจรจาธุรกิจ คู่สัญญาหนึ่งพยายามเอาเปรียบ แต่ฝ่ายเราตัดสินใจยอมถอยเพื่อรักษาความสัมพันธ์ในระยะยาว นี่คือบทเรียนของแพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร เพราะการยอมแพ้บางครั้งช่วยสร้างความยั่งยืน
- ในครอบครัว ลูกชายทะเลาะกับพ่อเรื่องการแบ่งมรดก แต่เลือกอดทนและพูดจาเรียบร้อย แทนที่จะโต้เถียงรุนแรง เห็นชัดว่าแพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร เพราะความอดกลั้นช่วยให้ความสัมพันธ์ในบ้านไม่แตกสลาย