สำนวนไทยหมวดหมู่ ย. ยื่นแก้วให้วานร
ยื่นแก้วให้วานร หมายถึง
สำนวน “ยื่นแก้วให้วานร” หมายถึง การมอบของที่มีค่าหรือสิ่งที่มีประโยชน์ให้กับคนที่ไม่รู้จักคุณค่าของสิ่งนั้น ซึ่งนอกจากเขาจะเอาไปใช้ประโยชน์ไม่ได้แล้ว ยังอาจทำลายหรือทิ้งขว้างสิ่งนั้นอย่างไม่ใยดีด้วย
เปรียบเสมือนการมอบแก้วแหวนเงินทองที่สวยงามล้ำค่าให้แก่ลิง ซึ่งมันไม่รู้ว่าของเหล่านั้นมีราคาหรือมีความหมายอย่างไร สุดท้ายก็ทิ้งขว้างหรือเอาไปทำพังเพราะไม่รู้จักวิธีใช้ให้เกิดประโยชน์ กล่าวคือ “การเอาของมีค่าให้คนที่ไม่รู้ค่าของสิ่งนั้น” นั่นเอง
ที่มาของสำนวน
มาจากการเปรียบเปรยพฤติกรรมระหว่างสัตว์กับวัตถุล้ำค่า โดยคำว่า “แก้ว” ในบริบทโบราณนั้นหมายถึง แก้วแหวนเงินทอง รัตนชาติ หรือของมีค่าที่หายากและเป็นที่ปรารถนาของมนุษย์ ส่วน “วานร” หรือลิงนั้น เป็นสัตว์ที่ฉลาดในทางซุกซนแต่ขาดสติปัญญาในการแยกแยะมูลค่าทางวัตถุหรือคุณค่าทางจิตใจ ลิงจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่ตอบสนองสัญชาตญาณพื้นฐานอย่างการกินหรือการเล่นเท่านั้น
เมื่อเรายื่นแก้วแหวนเงินทองที่สวยงามและมีราคามหาศาลให้กับลิง ลิงจะรับไปมองดูด้วยความสงสัยเพียงชั่วครู่ แต่พอสิ่งนั้นไม่ใช่ของกินและไม่สามารถสร้างความสนุกตามสัญชาตญาณของมันได้ ลิงก็จะปฏิบัติกับแก้วล้ำค่านั้นไม่ต่างจากก้อนหินหรือกิ่งไม้ มันอาจจะเอาไปขว้างเล่น เอาไปทุบจนแตก หรือทิ้งขว้างลงดินอย่างไม่แยแส ความล้ำค่าของวัตถุจึงสูญหายไปทันทีเมื่ออยู่ในมือของผู้ที่ไม่เข้าใจความหมายของมัน
สำนวนนี้จึงถูกนำมาใช้เปรียบเปรยถึงการมอบสิ่งของ โอกาส หรือความปรารถนาดีให้กับคนที่ไม่เห็นคุณค่า ซึ่งนอกจากจะเสียของไปโดยเปล่าประโยชน์แล้ว ยังอาจสร้างความเสียหายให้กับสิ่งที่มีค่านั้นอีกด้วย
ตัวอย่างการใช้สำนวน
- พ่อซื้อโทรศัพท์รุ่นล่าสุดให้คุณปู่ที่ใช้แค่รับสายเข้าออก ดูแล้วก็เหมือนการยื่นแก้วให้วานร เพราะท่านไม่ได้ใช้ฟีเจอร์ล้ำสมัยอะไรเลย
- การเอาสร้อยทองไปใส่ให้แมวก็เหมือนการยื่นแก้วให้วานร เพราะนอกจากมันจะไม่รู้ว่าสวยแล้ว ยังอาจจะตะกุยจนขาดเสียหายอีกด้วย
- ฉันพยายามอธิบายทฤษฎีดนตรีระดับสูงให้เขาฟัง แต่เขากลับนั่งหลับเหมือนคนไม่แคร์ เสียเวลาเหมือนยื่นแก้วให้วานรจริงๆ
- การมอบหมายโปรเจกต์ระดับร้อยล้านให้คนที่ไม่มีความรับผิดชอบและไม่เห็นความสำคัญของงาน ก็เท่ากับการยื่นแก้วให้วานร
- อย่าเอาไวน์ราคาแพงไปให้คนที่ไม่ชอบดื่มเลย มันเหมือนยื่นแก้วให้วานร สู้เก็บไว้ให้คนที่ละเลียดรสชาติเป็นดีกว่า
สำนวนที่ความหมายคล้ายกัน
- ตาบอดได้แว่น หมายถึง: ผู้ที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์แก่ตน
- หัวล้านได้หวี หมายถึง: การได้สิ่งที่ไม่มีประโยชน์ต่อตนเอง