สำนวนไทยหมวดหมู่ ย. ยักษ์ปักหลั่น
ยักษ์ปักหลั่น หมายถึง
สำนวน “ยักษ์ปักหลั่น” หมายถึง คนที่มีรูปร่างใหญ่โต สูงใหญ่ หรือมีร่างกายล่ำสันผิดปกติ เปรียบเสมือนคนที่มีร่างกายกำยำใหญ่โตราวกับยักษ์ในวรรณคดี (เช่น ยักษ์ปักหลั่นในเรื่องรามเกียรติ์ที่เฝ้าด่านสระบัว) ซึ่งมักใช้เรียกเชิงเปรียบเทียบในด้านขนาดร่างกายที่ดูน่าเกรงขามหรือดูเทอะทะ กล่าวคือ “ผู้มีรูปร่างใหญ่โตมาก” นั่นเอง
ที่มาของสำนวน
มาจากตัวละครยักษ์ชื่อปักหลั่นในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ โดยตามท้องเรื่องเดิมทีปักหลั่นเป็นเทวบุตรอยู่บนสวรรค์ แต่ไปทำผิดวินัยโดยการเป็นชู้กับนางเกสรมาลาที่เป็นนางฟ้า พระอิศวรจึงกริ้วและสาปให้ลงมาเป็นยักษ์ที่มีรูปร่างสูงใหญ่โตมหึมา ทำหน้าที่เฝ้าสระโบกขรณีอยู่กลางป่า เพื่อรอให้กองทัพของหนุมานผ่านมาและให้หนุมานลูบหลังถึงจะพ้นคำสาปกลับไปเป็นเทวบุตรได้
โดยเรื่องราวก่อนหน้าคือพระรามทรงใช้ให้หนุมาน ชมพูพาน และองคต นำผ้าสไบและพระธำมรงค์ไปถวายนางสีดาที่ถูกทศกัณฐ์ลักพาตัวไปไว้ที่กรุงลงกา เมื่อทั้งสามยกกองทัพมาหยุดพักที่ริมสระโบกขรณี ได้พบกับยักษ์ปักหลั่นก็ต่อสู้กัน
เมื่อยักษ์ปักหลั่นรู้ว่าเป็นทหารของพระรามจึงเล่าเรื่องราวของตนว่า เดิมตนเป็นเทวดาคอยรับใช้พระอินทร์อยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ แต่ได้ลอบเป็นชู้กับนางฟ้าชื่อมาลี จึงถูกพระอินทร์สาปให้เป็นยักษ์มาเฝ้าสระโบกขรณีอยู่ที่ป่าหิมพานต์ และจะพ้นคำสาปได้ก็ต่อเมื่อถูกทหารของพระรามฆ่าตาย จึงอ้อนวอนให้หนุมานฆ่า หนุมานสงสารจึงขอให้องคตซึ่งเป็นหลานของพระอินทร์เป็นผู้สังหารยักษ์ปักหลั่นแทน
ด้วยภาพจำของยักษ์ตนนี้ที่มีร่างกายใหญ่โตกำยำมาก ๆ คนโบราณเลยหยิบชื่อ “ปักหลั่น” มาใช้เรียกเปรียบเปรยคนที่มีรูปร่างสูงใหญ่ ล่ำสัน หรือดูตัวโตผิดปกติกว่าคนทั่วไป ว่าเป็น “ยักษ์ปักหลั่น” นั่นเองครับ
ตัวอย่างการใช้สำนวน
- ตั้งแต่พี่ชายหันไปเอาดีด้านการเพาะกายและเล่นกล้ามอย่างหนัก เขาก็ดูเปลี่ยนไปเป็นคนละคน ร่างกายที่เคยผอมบางกลับกลายเป็นกำยำล่ำสัน สูงใหญ่ทระนงราวกะยักษ์ปักหลั่น จนคนในหมู่บ้านแทบจำไม่ได้
- ในงานเลี้ยงเมื่อคืนนี้ มีบอดี้การ์ดร่างยักษ์สวมชุดสูทสีดำสนิทมายืนเฝ้าหน้าประตูทางเข้าอยู่สองคน ท่าทางนิ่งสนิทแต่ดูน่าเกรงขามเหมือนยักษ์ปักหลั่น มายืนเฝ้าด่าน ทำให้แขกที่มาร่วมงานต่างรู้สึกเกร็งไปตาม ๆ กัน
- ศูนย์หน้าคนใหม่ของทีมฟุตบอลต่างชาติคนนี้มีโครงสร้างร่างกายที่ได้เปรียบมาก เขาสูงใหญ่กว่ากองหลังทุกคนในทีมเราเสียอีก เวลาเขายืนเบียดอยู่ในเขตโทษดูแล้วเหมือนยักษ์ปักหลั่น ที่ใครก็ไม่สามารถเบียดให้ล้มลงได้ง่าย ๆ
- ถึงแม้ว่าคุณพ่อของเขาจะมีบุคลิกภายนอกที่ดูน่ากลัวและรูปร่างสูงใหญ่ราวกับยักษ์ปักหลั่นจนเด็ก ๆ ในซอยไม่กล้าเข้าใกล้ แต่ความจริงแล้วท่านเป็นคนที่มีจิตใจเมตตาและพูดจาสุภาพอ่อนโยนผิดกับรูปลักษณ์ที่เห็นอย่างสิ้นเชิง
- เพื่อน ๆ มักจะล้อเขาว่าเป็นยักษ์ปักหลั่นประจำห้องเรียน เพราะไม่ว่าจะไปไหนมาไหน เขามักจะโดดเด่นออกมาจากกลุ่มเสมอด้วยส่วนสูงที่เกือบจะสองเมตร ทำให้เขากลายเป็นที่พึ่งของเพื่อน ๆ เวลาต้องหยิบของจากชั้นวางของสูง ๆ อยู่เป็นประจำ